با به کارگیری این راهکارها و پاکسازی سطوح، می توانید از خود و کارکنان مزرعه خود در برابر آلودگی به ویروس کرونا تا حدود زیادی مراقبت کنید. اگر صفحه به درستی نمایش داده نمی شود میتوانید فایل این مقاله را از اینجا دانلود کنید.
![]() |
این نوشتار را وبسایت DairyNZ متعلق به کشور نیوزیلند به اشتراک گذاشته است و توسط انجمن علمی سلامت گلههای شیری به فارسی برگردان شده است. |
- مترجمان این مقاله: مجتبی اسدی(دانشجوی کارشناسی علوم آزمایشگاهی دامپزشکی)، نیما کمیلی(دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی)، مهدیه قلیپور (دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی)،نسیم قائمی فر(دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی)، ملیکا کسائی (دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی)، پانیذ همتی (دانشجوی کارشناسی بهداشت موادغذایی)، محمّد میرحاج (دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی)
- زیر نظر: احمدرضا محمّدنیا (دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد)
همانطور که میدانید، ویروس کرونا در برخی سطوح تا ۷۲ ساعت زنده میماند و این در حالی است که پاکسازی منظم سطوح، این مدت را به شدت کاهش خواهد داد. حال زمان آن فرا رسیده تا به سطوح داراي تماس مداوم و مكرر مانند دستگیرهها، ریل راهروها و کلید برق توجه بیشتری داشته باشیم.
به یاد داشته باشید که استفاده از هرگونه شوینده در دامداری باید از قوانین و ضوابط شرکت لبنیاتی(محل فروش شیر) شما پیروی کند و تأییدیه های لازم را داشته باشد.
با گذشت زمان، هنوز مهمترین راه انتقال این ویروس انتقال از فرد آلوده به دیگری از طریق سرفه یا عطسه می باشد. بنابراین، مهمترین راههای کاهش انتشار ویروس کرونا عبارتند از:
- اگر کسالت دارید، در خانه بمانید.
- از سرفه و عطسه مستقیم به صورت سایرین بپرهیزید.
- با شستشوی دستها در طول روز، بهداشت را رعایت کنید.
- از دستکش برای دوشیدن شیر استفاده کنید.
ضدعفونی کردن سطوح در دامداری؛ با چه موادی؟
هر دامداری، ذخیرهای آماده از شوینده ها و مواد شیمیایی ای که برای ضدعفونی سطوح بر علیه میکروبها(شامل باکتریها و ویروسها) استفاده می شوند را دارد.
شیوه معمولی شستشوی شما، محلهایی که با شیر در ارتباط است را ایمن می سازد.
لازم به ذکر است این نکته با مرور زمان ممکن است دستخوش تغییر گردد و این نکته، تفسیر ما از اطلاعات موجود تا به امروز می باشد.
جدول زیر خلاصهای از مواد مصرفی مختلف برای ضد عفونی کردن سطوح می باشد. این مواد را در دو دستهبندی برای استفاده در داخل دامداری و خارج از دامداری تقسیم کرده ایم.
سطوح داخل دامداری |
||
سطح |
مواد مصرفی و شیوه استفاده |
مکانیسم اثر |
دستها |
آب و صابون. شستشوی دستها بعد از درآوردن دستکش، رسیدن به منزل و ... |
صابون با چربی های سطحی ویروس واکنش می دهد و آنرا از روی سطح جدا می کند و به وسیله آب شسته می شود. |
سطوح سخت و محکم |
محلول شوینده اسیدی این مواد پس از استفاده با آب داغ، قابلیت بازیافت دارد. برای ضدعفونی یا پاک کردن ریلها، راهروها، کانالها و محلهایی که مکرر در تماس هستند استفاده کنید. پوشیدن دستکش در حین استعمال ضروری است. |
شوینده های اسیدی حاوی اسیدهای غیر ارگانیک ، مثل: فسفریک اسید یا سولفوریک اسید، و یا اسید های ارگانیک، مثل: لاکتیک اسید، سیتریک اسید و... . این مواد در تخریب ارگانیسمهای ناخواسته سطوح مثل ویروسها مؤثر هستند. |
دیوار ها و کف |
از موادی که برای شستشوی دیوارهها و کف دامداری تهیه شده اند با توجه به دستورالعمل آن استفاده کنید. رقت های ۱۰۰ تا ۲۰۰ PPM از محلول هیپوکلریت(کلرین) و مدت زمان تماس ۲ دقیقه برای کشتن ویروس کافی میباشد. غلظت های بسیار بالا میتواند خورنده باشد. از تجهیزات محافظت فردی مناسب مثل ماسک و دستکش و... استفاده نمایید. |
هیپوکلریت با از بین بردن پروتئین و ماده وراثتی(RNA) بخصوص بر علیه ویروسها مؤثر می باشد. |
سطوح خارج دامداری |
||
سطح |
مواد مصرفی و شیوه استفاده |
مکانیسم اثر |
دستها |
آب و صابون. دستهای خود را مرتب پس از درآوردن دستکش، زمان رسیدن به منزل و... بشویید و از تماس صورت بپرهیزید. از دستمالهای برپایه الکل ۷۰٪ مثل: دستمالهای آنتی باکتریال و دستمال شیردوشی تنها زمانی که دسترسی به آب و صابون ندارید استفاده نمایید. |
صابون با چربیهای سطحی ویروس واکنش می دهد و آنرا از روی سطح جدا می کند و به وسیله آب شسته می شود. |
روپوش و لباس کار |
مواد شوینده مخصوص لباسشویی همراه با آب گرم/داغ. البسه کار را به شیوه قبل بشویید و در صورت امکان هر روز اینکار را تکرار کنید. |
همه شویندهها بر علیه باکتریها، اغلب قارچها، مخمرها و ویروسها مؤثرند. |
وسایل الکترونیکی و سطوح نرم برای مثال صفحه لمسی، قاب موبایل یا تلفن، دسته موتور، فرمان و... |
دستمال های برپایه الکل ۷۰٪ مثل: دستمالهای آنتی باکتریال و دستمال شیردوشی برای پاک کردن سطوح استفاده کنید و در هوای آزاد خشک کنید. اگر دستمال قبل از استفاده خشک شده است قابلیت مصرف نخواهد داشت. |
اتانول در عرض ۳۰ ثانیه با تخریب پروتئینها و ماده وراثتی(RNA) ویروسها را از بین میبرد. بهترین نتایج در رقت ۷۰٪ الکل بدست میآید. |
سطوح پلاستیکی و ظریف |
محلول هیپوکلریت رقیق شده محلولی با ترکیب ۱۰۰ تا ۲۰۰ PPM یا کلرین فعال ۰.۰۱ تا ۰.۰۲ ٪ را در قوطی اسپری تهیه کنید. محلول را بر روی پارچهای برای تمیز کردن سطوح در تماس مکرر اسپری کنید. (توجه شود این فرآورده معادل محصولی با ۱۴۰ گرم در لیتر کلرین می باشد. ۱.۵ میلی لیتر محلول را به ازای یک لیتر آب برای تهیه کلرین با غلظت ۲۰۰ PPM ترکیب کنید.) |
هیپوکلریت با از بین بردن پروتئین و ماده وراثتی(RNA) بخصوص بر علیه ویروسها مؤثر می باشد. |
توجه داشته باشید که برخی مواد مصرفی ضد عفونی کننده سطوح خانگی یا دامی حاوی مقادیری از ترکیبات آمونیوم چهارتایی یا نونیل فنول اتوکسیلات هستند. این مواد را در مکان هایی که با شیر در ارتباط هستند نمی توان استفاده کرد و بنابراین در داخل دامداری مجاز نیستند.
برخی از سطوح داراي تماس مداوم و مكرر
محلهایی که برای ضد عفونی در این دسته قرار میگیرند شامل:
- دستگیره در و کلید برق
- جعبه تقسیم برق، محل ارتباط، خروجیها، کلید خطر
- سوییچ پمپ خلاء
- کنترلهای سیستم شستشو
- فیلتر شیردوشی
- خودکار و کاغذ
- پیشبند، کمربند و آستین شیردوشی مشترک
- راهروها، قفلها و نردهها
- لولههای شیر، خرچنگی و وسایل ضدعفونی سرپستانک
- شیر و شلنگ آب
- دستگیرههای انبار و سردخانه(یخچال)
- دستگیرههای ماشین، کلیدها، فرمان و دسته دنده
این ویروس تا چه زمانی روی سطوح مختلف زنده می ماند؟
برخی سطوح برای زنده ماندن و مخفی شدن این ویروس بهترند. متأسفانه این ویروس بر روی سطوح درخشان و سخت که به وفور در دامداری وجود دارند به خوبی زنده می ماند.
ماده یا سطح |
مدت زمان |
توضیحات |
هوا |
۳ ساعت |
مدت زمانی که ویروس کرونا در قطرات تنفسی زنده میماند. بنابراین اگر امکان رعایت فاصله ۲ متری نیست، از ماسک استفاده کنید. |
مس |
۴ تا ۸ ساعت |
مس قدرت بالایی در از بین بردن ویروس دارد. |
مقوا |
۲۴ ساعت |
بر اساس پژوهش ها، مدت زمانی که هیچ اثری از بقای ویروس مشاهده نشده است. این مورد برای سطوح متخلخل راهنمای خوبی است. |
استیل ضد زنگ |
۴۸ ساعت |
بر اساس پژوهش ها، مدت زمانی که هیچ اثری از بقای ویروس مشاهده نشده است. این مواد، بسیاری از سطوح سخت و درخشانی که در دامداری مشاهده می شوند را شامل می شوند. |
پلاستیک |
۷۲ ساعت |
خلاصه مطلب این که:
- در ابتدای امر، از آنجا که مواد آلی(خاک، مدفوع و...) اکثر مواد ضدعفونی را غیر فعال میکنند، پاکسازی سطوح بخش ضروری ضد عفونی به شمار میرود.
- فقط از موادی که به طور معمول در دامداری استفاده می شوند و مطابق با قوانین و الزامات نهاد های نظارتی هستند استفاده کنید.
- در هنگام استعمال مواد شوینده از دستکش یکبار مصرف یا قابل شستشو استفاده کنید.
- برای رعایت بهداشت دست از آب و صابون برای شستشو در مواردی که آلوده شدهاند استفاده کنید. در صورتی که دستها ظاهراً تمیز هستند اما با سطوح مختلف در تماس بوده اند، از شوینده های بر پایه الکل یا آب و صابون استفاده کنید.
- در هنگام تهیه و حمل محلولهای ضد عفونی از دستکش استفاده کنید.
- برای جلوگیری از پرتاب شدن ماده ضدعفونی به چشم، از عینک محافظ استفاده کنید.
بیشتر کارخانه های محصولات لبنی دارای الزاماتی هستند که اجازه استفاده از ترکیبات آمونیوم چهارتایی(مثل:بنزالکونیوم کلراید) و نونیل فنول اتوکسیلات ها در سطوح در تماس با شیر را نمیدهند. این ترکیبات به خصوص در اسپریهای خانگی، پاک کننده های سطوح، وایتکس خانگی و مواد ضدعفونی حیوانات میباشد که برای استفاده در دامداری مجاز نیستند.
اگر در مورد یک محصول خاص مطمئن نیستید، با کارخانه لبنیات مورد قرارداد خود مشورت کنید.
متن اصلی این مقاله را در نسخه انگلیسی وبسایت می توانید مشاهده نمایید.